HERSENVLIESONTSTEKING OF MENINGITIS BLOEDVERGIFTIGING OF SEPSIS :
VACCINATIECAMPAGNE VLAAMSE OVERHEID

VEEL GESTELDE VRAGEN

 

 

-Wat is hersenvliesontsteking of meningitis?
-
Wat is bloedvergiftiging of sepsis?
-
Belangrijke oorzaak van beide ziekten: de meningokokken.

- Komt de ziekte dikwijls voor? Enkele cijfers.
-
Hoe gebeurt de besmetting, hoe wordt men ziek?
-
Mogelijke ziektetekens bij hersenvliesontsteking.
-
Mogelijke ziektetekens bij bloedvergiftiging
-
Wat is de glastest bij huiduitslag (verschil tussen bloedvergiftinging en banale uitslag)?
-
Risicogroepen.
-
Bestaat er een vaccin tegen hersenvliesontsteking of bloedvergiftiging door C-meningokokken?

- Mijn kind kreeg als baby reeds vaccins tegen hersenvliesontsteking, is het dan niet beschermd?

- Hebben de vaccins bijwerkingen?
-
Het vaccinatieprogramma van de Vlaamse overheid.
                              -
Wie komt in aanmerking voor gratis vaccin, hoe en wanneer?
                              -
Is de vaccinatie verplicht?

- Wordt een reeds gegeven vaccin terugbetaald in het kader van de campagne?

- Wegwijsinfo:
                                    -
info op het web
                                    -
de regiohuizen van Kind en Gezin
                                    -
de Vlaamse Gezondheidsinspectie

Wat is hersenvliesontsteking of meningitis?

Meningitis is een andere naam voor hersenvliesontsteking. Dit is een ontsteking van de vliezen rondom de hersenen. Ze kan veroorzaakt worden door bacteriën of door virussen.

Hersenvliesontsteking is een ernstige ziekte. Bij een snelle diagnose en behandeling kan ze echter volledig genezen worden.
 

Wat is sepsis of bloedvergiftiging?

Sepsis of bloedvergiftiging is een veralgemeende infectie in het bloed. Ze kan veroorzaakt worden door dezelfde kiemen die hersenvliesontsteking veroorzaken.

Bloedvergiftiging is zeer ernstig en moet onmiddellijk behandeld worden. Hersenvliesontsteking en bloedinfectie kunnen ook samen voorkomen.


Belangrijke oorzaak van beide ziekten: de meningokokken

De bacteriën die verantwoordelijk zijn voor een groot deel van de gevallen van hersenvliesontsteking en bloedinfectie, zijn de meningokokken. Ze kunnen behoren tot verschillende (sero)groepen. In Vlaanderen zijn vooral de groepen B en C belangrijk. In 2001 werd ruim 50% van alle meningokokkeninfecties veroorzaakt door de C-meningokokken. In 2000 en 1999 ging het slechts om ongeveer 30%.

Komt de ziekte dikwijls voor? Enkele cijfers.

De jongste cijfers bevestigen dat er algemeen een toename van meningokokken van serogroep C is en dat het probleem het meest uitgesproken is in de provincie Antwerpen. Vorig jaar telde men daar slechts 7 bekende gevallen van meningitis C. Dit jaar (van januari tot en met oktober) telde men al 63 gevallen. Voor heel Vlaanderen is het aantal bekende gevallen van C-meningokokken gestegen van 52 in gans 2000 tot 116 (van januari tot oktober 2001).

Hoe gebeurt de besmetting, hoe wordt men ziek?

Meningokokken, de bacteriën die verantwoordelijk zijn hersenvliesontsteking en bloedinfectie, komen voor in de keel en neusholte van veel mensen. Ze kunnen er maanden blijven zonder de persoon ziek te maken. Slechts zelden dringen ze door de verdediging van het lichaam en veroorzaken ze hersenvliesontsteking of bloedinfectie.

Deze kiemen zijn via kleine druppeltjes overdraagbaar van mens tot mens. Dit is niet zo makkelijk, want ze leven slechts enkele seconden buiten het lichaam.

Deze bacteriën kunnen WEL overgedragen worden door
hoesten, niezen, lachen, praten en zoenen.

Deze bacteriën kunnen NIET overgedragen door
drinken, eten, douchen, zwemmen.

Kunnen DIEREN meningokokken doorgeven?
Deze kiemen leven niet bij dieren en worden niet door dieren doorgegeven.
 

Wat zijn mogelijke ziektetekens bij hersenvliesontsteking?

De symptomen van hersenvliesontsteking gelijken op deze van griep en kunnen verschillen voor baby’s, oudere kinderen en volwassenen. De ziekte kan zeer snel evolueren, soms in enkele uren, waardoor de patiënt snel ernstig ziek wordt.

Een baby:

Een ouder kind of een volwassene:

Wat zijn mogelijke ziektetekens bij bloedvergiftiging?

Iemand met bloedinfectie voelt zich meestal erg ziek, soms zelfs zonder koorts. Dikwijls gaat deze ziekte samen met huiduitslag. Eigenlijk bestaat deze uitslag uit kleine bloedingen onder en in de huid.

De huiduitslag kan overal op het lichaam verschijnen. Bij het begin van de infectie kan hij nog ontbreken of kunnen er maar enkele rode vlekjes zichtbaar zijn. Bekijk daarom grondig het hele lichaam, wanneer je een bloedinfectie vermoedt.

Dikwijls komen de vlekjes voor op plaatsen waar kleren knellen, zoals aan de rand van een sok, van ondergoed, … De uitslag kan zeer snel evolueren en op enkele uren uitgroeien tot paarse bloeduitstortingen. Neem dergelijke vlekjes zeer ernstig en raadpleeg een arts.
 
 

Wat is de glastest? Kan ik een verschil zien tussen de gevaarlijke huiduitslag bij een bloedvergiftiging en een banale uitslag?

Met de glastest kan je het verschil vaststellen tussen gewone uitslag en de gevaarlijke kleine bloeduitstortingen.

Wanneer je met de zijkant van een glas op de huiduitslag drukt, zijn er twee mogelijkheden:

Risicogroepen

Kan iedereen hersenvliesontsteking of bloedvergiftiging door meningokokken krijgen?

Ja,… maar er zijn wel enkele risicogroepen. De ziekten komen het meest voor bij

Bestaat er een vaccin tegen hersenvliesontsteking of bloedvergiftiging door C-meningokokken?

Sinds begin dit jaar is ook een nieuw en doeltreffend vaccin tegen de C-meningokokken in België verkrijgbaar. Voor wie ouder is dan 1 jaar, volstaat 1 spuitje. Jongere baby’s krijgen 3 spuitjes, met telkens 1 maand tussen.
Als je hiermee gevaccineerd bent, kan je niet meer besmet worden door de steeds meer voorkomende C-meningokokken. Je kan nog wel meningitis of bloedinfectie krijgen door andere meningokokken, zoals die van de B-groep. Deze blijft immers voor bijna 50% van de meningokokken-infecties verantwoordelijk.

 

Mijn kind kreeg als baby reeds vaccins tegen hersenvliesontsteking, is het dan al niet beschermd.

Vele kinderen werden de laatste jaren gevaccineerd tegen Haemophilus influenzae type b: dit is ook een bacterie die hersenvliesontsteking kan veroorzaken. Dit vaccin werd en wordt voorgeschreven door een arts en veelal toegediend in het kader van  het vaccinatieschema van het kind samen met de vaccins tegen klem (tetanus), kroep (difterie), kinkhoest (pertussis) en kinderverlamming (polio): de "4 K's". Het beschermt echter niet tegen de C-meningokokken.

 

Hebben deze vaccins bijwerkingen?

Vaccins zijn ook geneesmiddelen en kunnen dus bijwerkingen hebben. Deze zijn niet meer uitgesproken bij dit vaccin dan bij de andere vaccins zoals dat tegen een andere vorm van hersenvliesontsteking door Haemophilus influenzae type b.

Lees de bijsluiter of vraag meer uitleg aan je arts.
 

Het vaccinatieprogramma van de Vlaamse overheid.

Hersenvliesontsteking en bloedinfectie door C-meningokokken zijn toegenomen. Daarom besliste de Vlaamse overheid om de leeftijdsgroepen met een verhoogd risico de mogelijkheid te geven zich gratis te laten inenten. Er wordt gestart met één groep. Geleidelijk aan zullen andere leeftijdsgroepen aan bod komen. Voor de leeftijdsgroepen die hieronder niet vermeld worden is er nog geen concrete timing gekend. Vanaf 2003 is het wel de ambitie van de minister om zo snel mogelijk de eventuele overige kleuters en de adolescenten tussen vijftien en achttien jaar (de twee grootste risicogroepen) ook gratis te laten vaccineren.

Wie komt in aanmerking voor gratis vaccins?hoe? wanneer?

Een praktisch moment voor inenting van de éénjarigen is bijvoorbeeld ter gelegenheid van het basisconsult voor de vaccinatie tegen mazelen, bof en rubella op de leeftijd van 15 maanden. Het vaccin zal daarom worden opgenomen in het vaste basisschema voor zuigelingenvaccinatie van Kind en Gezin.
 

Vanaf 2003 is het de ambitie van de minister om zo snel mogelijk de eventuele overige kleuters en de adolescenten tussen 15 en 18 jaar (de twee grootste risicogroepen voor hersenvliesontsteking door meningokokken) ook te laten vaccineren. Er zal worden naar gestreefd dat tegen eind 2005 elke jongere in Vlaanderen de mogelijkheid heeft gekregen zich gratis te laten inenten tegen meningokokken van serogroep C.

 

Deze vaccinatie is niet verplicht, maar wordt wel aangeraden.

 

Wordt een reeds gegeven vaccin of een vaccin voor een andere leeftijdsgroep dan bedoeld in de huidige campagne terugbetaald in het kader van deze campagne?

Neen. Dit is omwille van praktische en wettelijke beperkingen niet mogelijk. Enkel de kinderen die nog niet zijn gevaccineerd kunnen een gratis vaccin krijgen vanaf 20 november 2001 binnen de gestelde leeftijdsvoorwaarden.

Het is begrijpelijk dat bepaalde verontruste ouders niet willen wachten tot dat hun kind aan de beurt is om gratis gevaccineerd te worden. Ze kunnen dan natuurlijk steeds zelf het vaccin kopen en het door een arts laten inspuiten bij hun kind. Soms betaalt een ziekenkas wel een gedeelte terug, maar dat hangt af van de mutualiteit in kwestie. Men moet zich hierover dan ook laten informeren bij de mutualiteit waarbij men aangesloten is.

 

Hoe krijgen artsen de gratis vaccins ter beschikking gesteld?

De huis- en kinderartsen zullen vanaf 26 oktober 2001 via voor hen specifieke kanalen geïnformeerd worden over de procedure: de huisartsen via de huisartsenwachtdiensten en de kinderartsen via hun beroepsvereniging.

De aanvragen zullen wel electronisch en gegroepeerd moeten gebeuren.

 

De informatiebrochure.

Tijdens het weekend van 24 november 2001 kregen alle Vlaamse gezinnen een informatiefolder in de brievenbus.

Er bestaat geen Franstalige folder, maar er is wel een Franse vertaling beschikbaar, echter enkel voor personen die in een faciliteitengemeente wonen. Deze kunnen via de Vlaamse Infolijn besteld worden.

WEGWIJS

www.wvc.vlaanderen.be/meningitis (waarop o.m. de folder te vinden is)

www.wvc.vlaanderen.be/epibul (bestemd voor de artsen- de website van het Epidemiologisch Bulletin van de Vlaamse Gemeenschap)

  • De Vlaamse Gezondheidsinspectie

Voor algemene technische informatie over de campagne zelf, de vaccins, info voor de artsen, enz…:

Dr. Geert TOP: geert.top@wvc.vlaanderen.be

Administratie Gezondheidszorg

Afdeling Preventieve en Sociale Gezondheidszorg

Vlaamse Gezondheidsinspectie

Markiesstraat 1, 1000 Brussel